Kim Putters

‘De zorg wil moedige bestuurders. Geen vermoeide’

Kim Putters, directeur Sociaal en Cultureel Planbureau en Hoogleraar Beleid en sturing van de zorg aan de Erasmus Universiteit, ziet in de zorg veel vermoeidheid onder bestuurders door beperkende regeldruk. Op het Seneca Congres wil hij hen uitdagen moed te tonen om de bakens te verzetten. Door niet vanuit beperkingen te denken, maar vanuit kansen voor vernieuwing. Die kanteling bepaalt volgens hem of je in de zorg zelf bestuurt of bestuurd wordt.

“Het congresthema ‘Besturen of bestuurd worden’ vind ik uitstekend gekozen. De keuze is nu aan bestuurders in de zorg: laten zij zich leiden door de beperkingen die de overheid en zorgverzekeraars hun opleggen, of geven zij proactief vorm aan beleid met toekomstvisie, gebaseerd op nieuwe kansen?”

Overheid heeft haar werk gedaan
“De overheid heeft de afgelopen dertig jaar haar werk gedaan om het zorgsysteem te hervormen tot wat het nu is. Oké, het ging niet gemakkelijk en de financiering en regelgeving kennen beperkingen, maar de basis ligt er. Bestuurders moeten het systeem dus niet weer willen herijken, maar de opdracht uitvoeren waar zij nu voor staan. Dat is actief sturing geven aan goede, betaalbare, toekomstbestendige gezondheidszorg voor de komende tien à twintig jaar. Met duidelijke keuzes voor innovatieve mogelijkheden, zoals optimale benutting van ICT en social media. Maar ook door betere samenwerking tussen zorgaanbieders en de inzet van familie en/of vrijwilligers om zelfredzaamheid en participatie in de zorg te doen slagen.”

‘Ik wil bestuurders prikkelen met de vraag of zij zich ervan bewust zijn dat ze vaak niet worden vertrouwd, omdat zorgafnemers hun toegevoegde waarde niet zien’

Principiële positie
“Daar is moed en dadendrang voor nodig. De vraag luidt: overkomt het je als bestuurder of handel je proactief en blijf je de ontwikkelingen voor? Of: denk je in termen van schaarste of van overvloed? In een tijd waarin pgb- en zzp-budgetten worden beperkt en steeds meer zorg uit het basispakket verdwijnt, zul je als bestuurder nieuwe wegen moeten durven inslaan door een principiële positie in te nemen. Ik ken mooie praktijkvoorbeelden, zoals in verpleeg- en verzorgingshuis De Lange Wei in mijn eigen woonplaats Hardinxveld-Giessendam. Om de verpleging te ondersteunen werden hier in korte tijd driehonderd vrijwilligers uit de buurt geworven en dit werkt tot ieders tevredenheid. Hierbij wordt ook handig gebruik gemaakt van ICT, bijvoorbeeld met de groepsapp ‘Netty’, waar familieleden, vrijwilligers en verpleegkundigen deel van uitmaken en roosters in worden afgestemd. Dit bespaart bovendien veel kosten voor administratieve rompslomp, wat weer een sterk argument is bij onderhandelingen met de zorgverzekeraar.”

Laat zien wat je doet!
“Ik snap wel dat veel bestuurders vanuit de beperkingen zijn gaan denken en handelen, maar de stelling moet zijn: ‘hoe ontworstel jij je aan die beperking?’ Ik wil op het Seneca Congres graag van bestuurders horen hoe zij hierover denken. Natuurlijk, zij dragen verantwoordelijkheid voor een sluitende begroting en zij moeten fusies in goede banen leiden, maar dat mag niet ten koste gaan van kansen om de zorg op een hoger plan te brengen. Ik wil hen ook prikkelen met de vraag of zij zich er wel van bewust zijn dat ze vaak niet worden vertrouwd, omdat zorgafnemers hun toegevoegde waarde niet zien. Maak je zichtbaar, zou ik zeggen. Laat ook eens zien wat jouw ziekenhuis maatschappelijk en economisch bijdraagt aan de regio, naast de hoogwaardige zorg die je biedt. Het zou mooi zijn als we dat debat straks kunnen voeren.”